سامانه همایش های دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان)

صفحه اصلی / دومین همایش ملی امیدآفرينی، پايداری اجتماعی با رویکرد محرومیت زدایی

عدالت اجتماعی در سلامت روان جامعه پذیری کودکان

نویسندگان :

یاسین امینی¹ فاطمه زهرا سهیلی پور²

1- دانشگاه آزاد اسلامی واحد خمینی شهر 2- دانشگاه آزاد نجف آباد

کلمات کلیدی :

عدالت اجتماعی،سلامت روان،جامعه پذیری،کودکان،ایران

چکیده :

عدالت اجتماعی به‌عنوان یکی از ارکان اصلی توسعه پایدار، نقشی تعیین‌کننده در شکل‌گیری سلامت روان و فرآیند جامعه‌پذیری کودکان دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه عدالت اجتماعی و سلامت روان کودکان و نوجوانان در ایران انجام شد. روش‌شناسی به‌صورت ترکیبی (کمّی–کیفی) طراحی شد؛ در بخش کمی، ۴۰۰ کودک و والدین آنان از مناطق شهری و روستایی انتخاب شدند و پرسش‌نامه‌های استاندارد سلامت روان و جامعه‌پذیری تکمیل گردید. در بخش کیفی نیز مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با کودکان، والدین و معلمان صورت گرفت. نتایج کمی نشان داد عدالت اجتماعی ادراک‌شده با شاخص‌های سلامت روان (کاهش افسردگی و اضطراب، افزایش عزت‌نفس و احساس تعلق) همبستگی مثبت و معناداری دارد. تحلیل کیفی نیز بیانگر تجربه تبعیض‌های آموزشی و اقتصادی و اثرات آن بر عزت‌نفس و تعاملات اجتماعی کودکان بود. بحث و نتیجه‌گیری پژوهش، ضمن تکیه بر نظریات جان رالز و آمارتیاسن و نظریه‌های روان‌شناسی رشد، نشان داد که نابرابری‌های اقتصادی–اجتماعی در ایران به‌ویژه در مناطق محروم و در شهرهایی چون اصفهان، پیامدهای منفی قابل‌توجهی بر سلامت روان کودکان دارند. بر این اساس، ضرورت اجرای سیاست‌های حمایتی در حوزه آموزش و سلامت روان، توجه به نقش مدارس در تقویت عدالت فرهنگی و اجتماعی، و حمایت هدفمند از خانواده‌های کم‌درآمد پیشنهاد می‌شود. در پایان، محدودیت‌هایی چون دشواری نمونه‌گیری و قابلیت تعمیم نتایج مطرح شده و بر ضرورت انجام پژوهش‌های طولی و مداخلات آزمایشی در آینده تأکید گردید. یافته‌ها محدود به نمونه‌ی کودکان اصفهان بوده و نیازمند بررسی در سایر مناطق کشور است.