سامانه همایش های دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان)

صفحه اصلی / دومین همایش ملی امیدآفرينی، پايداری اجتماعی با رویکرد محرومیت زدایی

شهرک‌های کشاورزی با رویکرد گردشگری؛ بستری برای امیدآفرینی و پایداری اجتماعی روستاها (مطالعه‌ی موردی: روستای حسین‌آباد نجف‌آباد)

نویسندگان :

محمد الماسی¹ محمد میرزائی حیدری² مسعود نصری³ یوسف مرادی⁴ اصغر صفری⁵

1- پیام نور تهران 2- دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان(خوراسگان) 3- دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان(خوراسگان) 4- دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان(خوراسگان) 5- شرکت تعاونی بادرام مهردشت

کلمات کلیدی :

محرومیت زدایی،گردشگری روستایی،امیدآفرینی،پایداری اجتماعی،سرمایه فرهنگی

چکیده :

در سال‌های اخیر، شهرک‌های کشاورزی به‌عنوان رویکردی نوین در توسعه روستایی، با هدف ایجاد اشتغال پایدار، افزایش بهره‌وری و بازآفرینی امید در جوامع محلی مورد توجه قرار گرفته‌اند. پژوهش حاضر با تأکید بر طرح شهرک کشاورزی حسین‌آباد نجف‌آباد، نقش ظرفیت‌های فرهنگی، اجتماعی و تاریخی روستاها را در پایداری اجتماعی و امیدآفرینی مورد بررسی قرار می‌دهد. یافته‌ها نشان می‌دهد که ترکیب فعالیت‌های کشاورزی، زنبورداری و گردشگری روستایی با حفظ میراث فرهنگی و تقویت سرمایه اجتماعی، نه تنها موجب افزایش درآمد و کاهش مهاجرت روستایی می‌شود، بلکه باعث بازسازی هویت جمعی و تقویت حس تعلق در جامعه محلی نیز می‌گردد. در این الگو، مشارکت مردمی، ایجاد تعاونی‌های محلی و توجه به آموزش و مهارت‌آموزی از ارکان اصلی تحقق امید اجتماعی و پایداری توسعه هستند. روستای حسین‌آباد در بخش مهردشت شهرستان نجف‌آباد، نمونه‌ای شاخص از این رویکرد است. این منطقه با دارا بودن سابقه‌ی تاریخی، تنوع فرهنگی، مراتع غنی و شرایط اقلیمی مساعد برای زنبورداری و کشاورزی گلخانه‌ای، بستری مناسب برای تحقق مفهوم «شهرک کشاورزی چندمنظوره» فراهم کرده است. طرح اجرایی شهرک کشاورزی حسین‌آباد، که با محوریت زنجیره ارزش عسل، گردشگری مزرعه‌ای و بهره‌گیری از انرژی خورشیدی طراحی شده، نشان می‌دهد که توسعه اگر بر پایه‌ی ظرفیت‌های بومی، فرهنگی و اجتماعی استوار شود، می‌تواند منشأ امید اجتماعی، خودباوری و پایداری جمعی گردد. بررسی ها نشان می دهد ترکیب برنامه‌های گردشگری با حفاظت محیطی تا فعالیت‌های اقتصادی به حفظ اکوسیستم، مراتع و تنوع زیستی منطقه بینجامد. با افزایش بیکاری و کاهش مشارکت اجتماعی، ضرورت دارد الگوهای جدیدی برای بازسازی امید در جوامع روستایی طراحی شود. شهرک‌های کشاورزی با محوریت گردشگری و زنجیره ارزش، از جمله ظرفیت‌های بالقوه در این زمینه هستند.