سامانه همایش های دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان)

صفحه اصلی / همایش ملی تکنولوژی و تدریس هم افزایی نوین در فرایند یادگیری

کاربست‌های هوش مصنوعی در نظام آموزشی : مزایا و ریسک‌ها

نویسندگان :

صدیقه قاسمی¹

1- مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس

کلمات کلیدی :

هوش مصنوعی،نظام آموزشی،مزایا،ریسک ها

چکیده :

یکی از مهم‌ترین دغدغه‌هاي نظام‌هاي آموزشی و دست اندر‌کاران و برنامه‌ریزان امر توسعه در هر کشور کیفیت آموزش و اثر‌بخشی آن ‌می‌باشد. فناوري اطلاعات و ارتباطات با ظرفیت و توانمندی خود می‌تواند با تغییر در ساختار و روش‌هاي آموزش و با طراحی یک برنامه‌ي مدون، با کاهش هزینه‌ها و افزایش کیفیت و اثربخشی، محصولات نظام آموزشی را با نیازهاي جامعه هماهنگ و همسو کرده و در جهت کاربردي کردن آموزش گام بردارد. از طرف دیگر، بهره‌گیري از تجهیزات و فناوریهاي نوین آموزشی جهت دستیابی به اهداف آموزش و پرورش در سند تحول بنیادین آموزش وپرورش نیز مورد توجه قرار گرفته است. آخرین نوآوری ها در حیطه آموزش عبارتند از: ‌اینترنت اشیا، هوش مصنوعی( AI )، ربات‌ها و داده‌های بزرگ که از میان آن‌ها هوش مصنوعی یک فناوري پر رونق است که در زمینه‌هاي مختلف از جمله آموزش، تولید، خدمات و بسیاری از بخش‌های دیگر تأثیر بسزایی دارد. در سال های اخیر به واسطه‌ی ظهور تکنولوژی‌های نوآورانه مبتنی بر هوش مصنوعی، صنعت آموزش دچار تحولی عمیق و بنیادی شده است. ‌این فناوري با ‌ایجاد محیط‌هاي یادگیري تعاملی و قدرتمند، در توسعه‌ی آموزش نقش مؤثری ایفا کرده است. هوش مصنوعی با استفاده از الگوریتم‌های پیچیده و تکنیک‌های یادگیری ماشین قادر است نیازهای فردی هر فراگیر را به دقت شناسایی کرده و بر اساس آن، محتوای آموزشی مناسب را ارائه دهد. ‌این دستاورد تحت عنوان آموزش شخصی‌سازی‌شده یکی از مهم‌ترین کاربردهای هوش مصنوعی در زمینه‌ی آموزش است. به‌علاوه، استفاده از‌ این فناوری می‌تواند به معلمان و مربیان کمک کند تا با شناسایی بهتر و بیشتر نیازهای فراگیران، فرآیند‌های تدریس و ارزیابی خود را بهبود بخشند. آینده هوش مصنوعی در آموزش با فرصت‌های بی‌نظیری مثل سیستم‌های خودکار تدریس، دستیاران آموزشی مبتنی بر هوش مصنوعی، پلتفرم‌های یادگیری مجازی و حتی استفاده از فناوری‌های واقعیت افزوده (AR) و واقعیت مجازی (VR) همراه است که همگی می‌توانند آموزش را جذاب‌تر، مؤثرتر و بهینه‌تر کنند. اما با وجود ‌این فرصت‌ها، مانند هر نوآوری دیگری، چالش‌های بسیاری نیز در مسیر پیاده‌سازی هوش مصنوعی در آموزش وجود دارد. مسائل مربوط به حریم خصوصی، عدم دسترسی به زیرساخت‌های دیجیتال پیشرفته در برخی مناطق و حتی مقاومت از سوی سیستم‌های آموزشی سنتی از جمله ‌این چالش‌ها هستند که نیازمند برنامه‌ریزی و سیاست‌گذاری دقیق توأم با مدیریت اصولی و بهینه می‌باشند. در‌این راستا، پژوهش حاضر از نوع مطالعات توصیفی و از نظر روش اجرا، از نوع پژوهش‌های مروری است که به بررسی، فرصت‌ها و چالش‌های هوش مصنوعی و فناوری‌های نو در نظام‌های آموزشی پرداخته و نکات مهمی را در بکارگیری هوش مصنوعی در نظام‌های آموزشی ارائه ‌می‌دهد. ‌این پژوهش با بررسی اسناد و مدارک موجود کتابخانه‌ای و ‌اینترنتی انجام شده است. در‌این پژوهش، تأثیرات گسترده‌ی هوش مصنوعی بر آموزش، فرصت‌ها و چالش‌هایی که پیش رو و همچنین دلایلی که باید از‌این فناوری در محیط‌های آموزشی استفاده شود، بررسی شده است. ‌این بررسی به ما کمک خواهد کرد تا درک بهتری از آینده‌ی آموزش به کمک هوش مصنوعی پیدا کرده و بتوان برای مواجهه با تغییرات و تحولات پیش‌رو آمادگی لازم را پیدا کرد.