سامانه همایش های دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان)

صفحه اصلی / همایش ملی تکنولوژی و تدریس هم افزایی نوین در فرایند یادگیری

اخلاق فناوری و حریم خصوصی در آموزش‌های دیجیتال

نویسندگان :

طاهره سادات نعیمی¹

1- دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان)

کلمات کلیدی :

اخلاق فناوری،امنیت داده ها،حریم خصوصی،چالش های اخلاقی

چکیده :

یکی از رَسته های اخلاق کاربردی یا تعاملی، اخلاق در حیطه فناوری است. حریم خصوصی در عرصه آموزش دیجیتال، مبیّن حق برخورداری افراد از کنترل داده های شخصی(مشتمل بر: اطلاعات تحصیلی، زیست سنجی و رفتارهای یادگیری) در محیط های آموزشی در عرصه آنلاین است و اخلاق فناوری به مجموعه ضوابط و اصول هدایتگر تدوین، طراحی و توسعه و استخدام مسئولانه و منصفانه از ابزارهای دیجیتالی در عرصه آموزش است. مقاله حاضر با روش تحلیل تماتیک، چهار چالش اصلی فناوری‌های آموزشی دیجیتال را بررسی می‌کند: نابرابری دسترسی (۴۶٪ دانش‌آموزان بدون اینترنت)، جمع‌آوری غیرشفاف داده‌ها (۷۰٪ پلتفرم‌ها)، الگوریتم‌های نامشخص هوش مصنوعی، و کاهش استقلال یادگیرندگان (فقط ۳۰٪ آگاهی از حقوق دیجیتال). برای مواجهه با این چالش‌ها، راهکارهای سه‌گانه : ۱) سیاستگذاری مبتنی بر قوانین حفاظتی مانند GDPR، ۲) طراحی فناوری‌های آموزشی با محوریت حریم خصوصی (Privacy by Design)، و ۳) آموزش حقوق دیجیتال به ذینفعان، پیشنهاد شده است. یافته های پژوهش حاکی از لزوم تلفیق پیشرفت فناوری با اصول اخلاقی، از طریق همکاری نظام‌مند سیاستگذاران، معلمان و توسعه‌دهندگان است و بر آن تأکید می‌کند. همچنین لزوم پژوهش‌های آینده درباره تأثیر متاورس و تدوین چارچوب‌های اخلاقی بومی ضرورتی انکارناپذیر است که در این مقاله خاطرنشان شده است