سامانه همایش های دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان)

صفحه اصلی / همایش ملی تکنولوژی و تدریس هم افزایی نوین در فرایند یادگیری

باز تعریف روش پرسشگری سقراطی در فضای کلاس‌های مجازی و ابزارهای دیجیتال

نویسندگان :

مهدی صبوری¹ مژگان محمدی نائینی²

1- دانشگاه آزاد اسلامی واحد اراک 2- دانشگاه آزاد اسلامی واحد اراک

کلمات کلیدی :

پرسشگری سقراطی،کلاس‌های مجازی،ابزارهای دیجیتال،آموزش آنلاین،تفکر انتقادی

چکیده :

با ظهور فناوری‌های دیجیتال و گسترش آموزش آنلاین، روش‌های سنتی تدریس، از جمله پرسشگری سقراطی، نیازمند بازنگری و انطباق با شرایط جدید هستند. این پژوهش به بررسی چگونگی بازتعریف روش پرسشگری سقراطی در فضای کلاس‌های مجازی و با استفاده از ابزارهای دیجیتال می‌پردازد. پرسشگری سقراطی که بر پایه گفت‌وگو، تفکر انتقادی و کشف حقیقت از طریق پرس‌وجو بنا شده، در محیط‌های حضوری ابزاری مؤثر برای یادگیری عمیق بوده است. اما در فضای مجازی، موانعی چون فقدان تعامل رو در رو، محدودیت‌های زمانی و چالش‌های فنی، اجرای این روش را دشوار می‌سازد. این مطالعه به دنبال آن است که نشان دهد چگونه ابزارهای دیجیتال نظیر پلتفرم‌های ویدئوکنفرانس، انجمن‌های گفت‌وگوی آنلاین و نرم‌افزارهای تعاملی می‌توانند این روش را تقویت کنند یا تغییر شکل دهند. نتایج اولیه حاکی از آن است که استفاده از پرسش‌های هدفمند در چت‌های گروهی و جلسات زنده می‌تواند مشارکت دانشجویان را افزایش دهد، هرچند نیازمند طراحی دقیق و مهارت‌افزایی مدرسان است. همچنین، انعطاف‌پذیری ابزارهای دیجیتال امکان شخصی‌سازی پرسش‌ها را فراهم می‌کند، اما در عین حال خطر پراکندگی تمرکز و کاهش عمق گفت‌وگو را به همراه دارد. این پژوهش نشان می‌دهد که بازتعریف پرسشگری سقراطی در این فضا نه تنها امکان‌پذیر است، بلکه می‌تواند با بهره‌گیری از قابلیت‌های تعاملی فناوری، تجربه یادگیری را غنی‌تر کند. با این حال، موفقیت این رویکرد به توانایی مدرسان در مدیریت پویایی‌های کلاس مجازی و انتخاب ابزارهای مناسب وابسته است. این مطالعه دریچه‌ای نو به سوی تطبیق روش‌های کلاسیک با نیازهای آموزش مدرن می‌گشاید و بر ضرورت بازاندیشی در شیوه‌های تدریس تأکید دارد.